Op een mooie, vroege dinsdagochtend in september sprak ik met Frits en Gerard over de prachtige druiven/fruitmuur, de kweekkas, de poort en hun betrokkenheid bij deze projecten. Zoals alle vrijwilligers op Ockenburgh hebben beiden een interessant levensverhaal en een passie voor Ockenburgh.

Frits is beeldend kunstenaar en was binnenhuisarchitect met een eigen bedrijf en is zeven jaar actief als vrijwilliger. Zijn beeldgroep (The Connection) van cortenstaal verrijkt de binnenplaats van de Buitenplaats Ockenburgh terwijl een ander werk van hem (de BuytenBox) op het grasveld voor de villa staat. Gerard is inmiddels een jaar of zes vrijwilliger en voorheen manager voor Shell.

Beiden roemen de sfeer onder de vrijwilligers en halen veel voldoening aan het bijdragen aan concrete activiteiten. Bij ons op Ockenburgh, aldus Frits, zijn er altijd veel ideeën. Een goed idee wordt intern besproken en als het wordt omarmd dan melden zich als vanzelf vrijwilligers. Zo ook bij de muur en kweekkas (en de poort). Ik ben van meet af met deze drie projecten bezig geweest, van het ontwerp tot het maken van de tekeningen en het begeleiden, maar zonder de hulp van de vele andere vrijwilligers zou het natuurlijk nooit mogelijk zijn geweest. Er waren altijd wel vijf tot tien vrijwilligers betrokken; Gerard was in verschillende stadia een van de nauw betrokkenen die veel regelde met budget en praktische zaken. Maar er zijn ook anderen, aldus Frits, zoals bv Guus Pieters die heel het vergunningentraject met de gemeente verzorgde.

Hoe zijn jullie bij SHBO terecht gekomen?

Frits: “ik kwam in 2019 langs voor een theatervoorstelling over “Wie was Jacob Westerbaen”. Die voorstelling was uitstekend en greep me echt aan. Ik wist toen meteen dat ik wilde bijdragen aan de Buitenplaats Ockenburgh. En dat gevoel is in al die jaren niet veranderd.”

Gerard: “Ik verhuisde naar dit deel van Den Haag en was op zoek naar een zinvolle bezigheid als vrijwilliger. Ik kwam wel eens langs en al snel groeide mijn enthousiasme om onderdeel te zijn van Ockenburgh. Ik wilde graag iets met mijn handen doen maar in de loop van de tijd ben ik mijn ervaring als programmamanager in gaan zetten. Ook hecht ik eraan om de diverse groepen met elkaar te verbinden. Ik ben onder de indruk van wat Ockenburgh is geworden. Na al die jaren zijn er nog steeds veel vrijwilligers met hart voor de zaak. De noodzaak voor zekere professionalisering wordt ingezien en ik zie met tevredenheid alle stappen die worden gezet.

Die muur, ik neem aan dat het meer was dan even wat stenen metselen?

De eerste ideeën voor een druiven/fruitmuur kwamen al op in 2020. De eerste gedachte was toen om de muur neer te zetten tussen de moestuin en de catacombe. Een jaar later leek het ons toch beter om de muur onderdeel te laten zijn van de scheiding tussen het pompoenveld en het ruiterpad. Een financiële impuls van ruim 14.000 euro kwam van de Stichting Vastgoed Westlandse Druif en hielp het project van de grond.

Het project was echter veel meer dan het bouwen van een muur. Zoals eigenlijk alles op de Buitenplaats moet een nieuwe ontwikkeling ergens voor staan. In de eerste plaats past de muur perfect in het creëren van een tuinomgeving ten tijde van Westerbaen. In de tweede plaats heeft de muur ook een symbolische functie, als verbinding tussen het Westland en Den Haag. Onze buitenplaats ligt immers min of meer op de grens tussen beide gemeenten.

De eerste steen in de muur met opschrift “Karin Zwinkels” en de twee stenen “Villa Ockenburgh” en “Mijn kleine Paleis” zijn gebeeldhouwd door Menno ’t Hart.

De zoektocht naar de stenen was een verhaal apart. Originele IJsselsteentjes waren er onvoldoende en uiteindelijk, inclusief een afbestelde levering kwamen we uit op nieuwe stenen die via een procedé een oude uitstraling kregen. En het metselen zelf? Oorspronkelijk zouden enkelen van ons een cursus volgen en zelf de muur metselen, maar dat was te ambitieus. Metselen, zeker van een specifiek soort muur, is een kunst op zich. Via via kwamen we terecht bij Arie Kool, een zeer ervaren metselaar met een goed gevoel voor wat een mooie uitstraling geeft. Hij was bereid de muur te metselen zolang wij de rest deden: spullen regelen, metselspecie aanmaken, stenen opperen (klaarleggen) etc. en op z’n tijd een bakkie koffie. Het metselen begon in 2023 en de muur was uiteindelijk af in 2025.

Vergunningen

Tja, Nederland is een vergunningenland. Bij elk bouwproject kost het vergunningentraject de meeste tijd. Ondanks onze uitstekende relatie met de gemeente duurde het 1 ½ jaar. Drie in de weg staande esdoorns compliceerden het traject. Omdat we toch bezig waren hebben we de aanvraag voor de muur gecombineerd met die voor de kweekkas en de prachtige metalen ingangspoort naast het Koetshuis. Die poort, aldus Frits, is weer een verhaal op zich. Hij komt uit kasteel Elsloo in Zuid-Limburg en dateert uit de 17^e eeuw. Geloof me, om een antiek poortwerk te restaureren heb je deskundigen nodig. Firma Schram in de Lier heeft ons uitstekend geholpen. Er moest een stevige fundering worden aangebracht, want elk hekdeel woog al meer dan 150 kilo. Ook hier heeft Arie Kool prachtig metselwerk geleverd met de door Herman Mens gedoneerde ijselstenen.

Kweekkas

Een ander avontuur is de kweekkas. Nieuw was deze te duur, maar gelukkig vond Gerard een bestaande kas via Marktplaats. Toen de verkoper de bestemming hoorde kregen we deze gratis aangeboden, mits we zelf de kas volledig zouden afbreken. In de zomer van 2025 hebben het met zeven man de kas gedemonteerd en verhuisd. Sinds begin 2026 zijn we hem aan het opbouwen. Eerst “verbouwen”: o.a. de metalen schuifdeur werd door Herman Mens vervangen voor een mooie houten deur zodat de kas een meer oude uitstraling kreeg en vervolgens verven en glas snijden. Dat laatste ging overigens niet altijd even soepel. Hoe het ook zij, begin november hopen we de kweekkas af te ronden en in te richten. Er wordt gewerkt aan een mooie ceremonie.

Het ziet er qua beplanting nog wat rommelig uit

Dat komt mede door het advies van een expert. Volgens hem moesten we eerst de grond verrijken (hebben we gedaan) en dan twee jaar de grond te laten rusten voor de nodige micro-culturen alvorens te besluiten over de definitieve beplanting. Dat gaat dus in 2027 gebeuren en de tuingroep is er nog niet uit of het druiven gaan worden, fruitbomen of een combinatie. Het zal een pittige discussie worden en zoals altijd komen we er als betrokken liefhebbers van de Buitenplaats Ockenburgh wel uit.